Kiedy pierwszy raz weszłam do mieszkania znajomej, poczułam spokój, jakbym wchodziła do świątyni. Nie było tam nic zbędnego, a każdy przedmiot miał swoje miejsce. To był styl japandi we wnętrzach, który urzeka minimalizmem, ale nie lodowatą pustką. W salonie stała kanapa z funkcją spania, obita tapicerką welurową w kolorze spalonej ochry – miękka w dotyku, ale prosta w formie. Na podłodze leżały lniane dywaniki, a na parapecie stała gałąź wiśni w ceramicznym wazonie. Właśnie o to chodzi – o równowagę między funkcją a estetyką. Nie ma tu miejsca na przypadkowe bibeloty czy plastikowe dodatki. Każdy wybór jest przemyślany, od koloru ścian po fakturę poduszek. To styl, który nie krzyczy, a szeptem mówi: „zwolnij".
Mam za sobą dziesięć lat aranżacji mieszkań na małych metrażach. I właśnie tam styl japandi we wnętrzach sprawdza się najlepiej, bo uczy nas, jak przechowywać rzeczy, nie gromadząc ich. W sypialni na 12 metrach postawiłam łóżko z pojemnikiem na pościel. Rama z litego dębu, a pod nią skrzynia, która pomieści cztery kołdry i zapas poduszek. Nocni goście? Rozkładana wersalka w salonie ma mechanizm DL i materac piankowy na stelazu listwowym – w kilka sekund zamieniam sofę w wygodne łóżko z 16 cm materacem piankowym na stelazu listwowym, które nie ugina się pod ciężarem dwóch osób. Problem braku miejsca na pościel zniknął, gdy zamiast szafy wnękowej wybrałam niską komodę z rattanowymi frontami. Wysokość 90 cm idealnie komponuje się z niskimi stolikami japońskimi.
Największym wyzwaniem przy urządzaniu w tym stylu jest walka z nadmiarem. Klientka, która miała trzydzieści kubków na herbatę, musiała wybrać trzy. W zamian zyskała przestrzeń i oddech. W jadalni postawiliśmy stół z surowego drewna, a krzesła z siedziskami z turzycy. Na ścianie zawisł jeden obraz – sucha gałąź na białym tle. Styl japandi we wnętrzach nie znosi chaosu, dlatego każdy dodatek musi mieć sens. Nawet lampa podłogowa z papieru ryżowego daje miękkie, rozproszone światło, które nie razi. Gdy przychodzą goście, nie mogą uwierzyć, że to mieszkanie ma tylko 38 metrów. Sekret tkwi w spójności – wszystkie meble są niskie, co optycznie podwyższa sufit, a kolorystyka opiera się na trzech barwach: bieli, beżu i ciemnym brązie.
W sypialni często brakuje miejsca na przechowywanie ubrań sezonowych. Rozwiązaniem jest łóżko z pojemnikiem na pościel, ale wielu producentów oferuje modele z płytą wiórową, która szybko się odkształca. Dlatego szukam stelazu listwowego z drewna bukowego, który wytrzyma lata. Do tego materac piankowy o gęstości 35 kg/m³ – nie zapada się, a jednocześnie dopasowuje do krzywizn ciała. Jeśli ktoś śpi na boku, polecam model z warstwą termoelastyczną. W salonie z kolei kanapa z funkcją spania musi mieć mechanizm DL, bo nie wymaga odsuwania od ściany. Klientka z kawalerki na 25 metrach spała na wersalce, która po rozłożeniu blokowała dostęp do balkonu. Teraz ma sofę z mechanizmem wysuwanym do przodu, a obok stoi regał na książki, który służy też jako parawan.
Japandi uczy nas, że piękno tkwi w niedoskonałości. Drewno z widocznymi słojami, kamień z drobnymi pęknięciami, ceramika z nierówną glazurą. W kuchni użyłam blatów z konglomeratu w kolorze piaskowca, a fronty szafek pomalowałam farbą kredową, która po roku zaczęła się delikatnie przecierać. Zamiast wymieniać, zostawiłam to jako ślad użytkowania. W łazience postawiłam na tapicerkę welurową na siedzisku przy toaletce – miękki akcent w surowym wnętrzu. Tapicerka welurowa wymaga odkurzania co dwa tygodnie, ale w zamian daje luksusowe wrażenie. Wszystkie ręczniki wiszą na drabince z bambusa, bo suszarka elektryczna zajmowałaby zbyt dużo miejsca. Nawet deska sedesowa jest z naturalnego drewna, choć wymaga olejowania raz na pół roku.
Goście często pytają, jak utrzymać porządek w takim wnętrzu. Odpowiedź jest prosta: mniej rzeczy. Ale to nie znaczy, że rezygnuję z wygody. Wersalka w pokoju gościnnym ma pojemnik na pościel, a pod łóżkiem stoją płaskie pojemniki na buty. Każdy sezon to rewizja – oddaję to, czego nie użyłam od roku. W szafie wiszą tylko ubrania z naturalnych tkanin: len, bawełna, wełna merynosa. Styl japandi we wnętrzach nie akceptuje poliestru, bo on nie oddycha. W przedpokoju stoi ławka z siedziskiem z turzycy, a pod nią kosz na buty z trawy morskiej. Gdy wchodzę do domu, zdejmuję buty i zostawiam je w rzędzie. To rytuał, który oczyszcza głowę. Nawet klucze mają swoje miejsce na ceramicznej podstawce w kształcie liścia.
W salonie głównym problemem jest wielofunkcyjność. Mebel musi służyć do siedzenia, spania i przechowywania. Kanapa z funkcją spania z tapicerką welurową w kolorze gołębim ma trzy poduszki oparciowe, które można zdjąć i użyć jako siedziska na podłodze. Mechanizm DL pozwala rozłożyć ją bez podnoszenia tapicerki, a pod spodem jest przestrzeń na koc. Gdy goście zostają na noc, wystarczy wyjąć materac piankowy z komody i położyć na stelazu listwowym. Materac piankowy o grubości 12 cm jest cienki, ale wystarczający na jedną noc. Po śniadaniu wszystko wraca na miejsce – wersalka składa się w trzy sekundy. Klientka, która ma dwójkę dzieci, używa takiego rozwiązania w pokoju dziennym, a w nocy dzieci śpią na górze na antresoli. Klucz to elastyczność.
Styl japandi we wnętrzach to także dbałość o szczegóły techniczne. Stelaz listwowy powinien mieć regulację twardości w trzech strefach, a listwy muszą być z giętej sklejki, nie z litego drewna, bo to drugie pęka. W łóżku z pojemnikiem na pościel warto wybrać mechanizm gazowy zamiast łańcuchów – cichszy i trwalszy. W kuchni blat z konglomeratu kwarcowego jest odporny na plamy, ale wymaga podkładek pod gorące garnki. Zamiast kafelków na ścianie użyłam paneli z forniru dębowego, które tłumią hałas. Nawet zasłony są lniane, nie bawełniane, bo len lepiej reguluje wilgotność. Gdy wchodzę do takiego mieszkania, czuję się, jakbym wracała do siebie. Nie ma tu nic zbędnego, a wszystko działa. To właśnie jest siła tego stylu – harmonia między formą a funkcją, która służy ludziom, a nie tylko dekoracji.